भरघोस सवलतींच्या जाहिरातींना भुलू नका; सदोष वस्तू, परताव्यातील विलंब आणि ऑनलाइन फसवणुकीपासून सावध राहण्याचे आवाहन
पिंपरी–चिंचवड, दि. २२ : दसरा आणि दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर ऑनलाइन खरेदीच्या विविध माध्यमांवर मेगा सेल, विशेष सवलती आणि मर्यादित कालावधीतील आकर्षक ऑफर्सचा वर्षाव सुरू आहे. मोबाईल, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे, कपडे, घरगुती वस्तू आणि इतर उत्पादनांवर मोठ्या प्रमाणात सवलत मिळत असल्याने ग्राहक ऑनलाइन खरेदीला पसंती देत आहेत. मात्र, कमी किमतीच्या मोहात घाईघाईने खरेदी केल्यास ग्राहकांना आर्थिक नुकसान सहन करावे लागू शकते. सदोष वस्तू मिळणे, जाहिरातीतील उत्पादनापेक्षा वेगळी वस्तू पाठविणे आणि परतावा मिळविण्यासाठी वारंवार पाठपुरावा करावा लागणे, अशा समस्यांमुळे ग्राहकांच्या अडचणी वाढत आहेत. त्यामुळे सणासुदीच्या काळात ऑनलाइन खरेदी करताना ग्राहकांनी अधिक सतर्क राहण्याची गरज आहे.
सणासुदीच्या काळात ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी अनेक ऑनलाइन कंपन्या ५० ते ८० टक्क्यांपर्यंत सवलतींच्या जाहिराती करतात. काही ऑफर्स खरोखरच फायदेशीर असतात; मात्र प्रत्येक जाहिरात ग्राहकांसाठी लाभदायक असेलच असे नाही. अनेकदा आकर्षक जाहिराती पाहून ग्राहक उत्पादनाची गुणवत्ता, मूळ किंमत आणि विक्रेत्याची विश्वासार्हता न तपासताच खरेदी करतात. त्यामुळे बाजारभावापेक्षा असामान्यरीत्या कमी किमतीत महागड्या वस्तू मिळत असल्यास ग्राहकांनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.
वस्तू मिळाल्यानंतर ग्राहकांना अडचणी
ऑनलाइन खरेदी केल्यानंतर प्रत्यक्षात वेगळी वस्तू मिळणे, खराब किंवा सदोष उत्पादनाची डिलिव्हरी होणे, बनावट वस्तू मिळणे अथवा पार्सलमध्ये अपेक्षित वस्तू नसणे, अशा तक्रारी ग्राहकांकडून केल्या जातात. जाहिरातीतील छायाचित्रे आणि प्रत्यक्ष उत्पादन यांत फरक असल्यानेही ग्राहकांची निराशा होते. काही प्रकरणांमध्ये वस्तू परत केल्यानंतर परतावा मिळण्यास विलंब होतो, तर काही ग्राहकांना तक्रारीच्या निवारणासाठी वारंवार संबंधित कंपनीशी संपर्क साधावा लागतो. त्यामुळे खरेदी करण्यापूर्वी उत्पादनाची संपूर्ण माहिती आणि विक्रेत्याचे नियम तपासणे महत्त्वाचे ठरते.
परतावा नाकारल्यास तक्रार कुठे कराल?
ऑनलाइन खरेदी केलेली वस्तू सदोष, चुकीची किंवा उत्पादनाच्या वर्णनापेक्षा वेगळी असल्यास ग्राहकांनी संबंधित विक्रेता किंवा ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मकडे अधिकृत पद्धतीने तक्रार नोंदवावी. यासाठी ऑर्डर क्रमांक, खरेदीचे बिल, पैसे भरल्याचा पुरावा, वस्तूची छायाचित्रे आणि विक्रेत्याशी झालेल्या संभाषणाच्या नोंदी जतन करून ठेवाव्यात.
पार्सल उघडतानाचा सलग व्हिडिओ रेकॉर्ड केल्यास तक्रार नोंदविताना तो उपयुक्त पुरावा ठरू शकतो. व्हिडिओमध्ये पार्सलवरील ए.डब्ल्यू.बी. (AWB) क्रमांकाचे लेबल, पॅकिंग आणि वस्तूची स्थिती स्पष्ट दिसेल याची काळजी घ्यावी. मात्र, व्हिडिओ उपलब्ध असल्याने परतावा मिळण्याची हमी मिळत नाही.
संबंधित कंपनीकडे तक्रार करूनही समाधान न मिळाल्यास ग्राहक राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाइनच्या १९१५ या क्रमांकावर संपर्क साधू शकतात. आवश्यकतेनुसार ग्राहक आयोगाकडेही तक्रार दाखल करता येते. ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक झाल्यास विलंब न करता १९३० या राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन क्रमांकावर संपर्क साधणे महत्त्वाचे आहे.
खरेदीपूर्वी खबरदारी घ्या!
ऑनलाइन खरेदी करताना ग्राहकांनी केवळ मोठ्या सवलतींकडे लक्ष न देता उत्पादनाचे तपशील, विक्रेत्याचे रेटिंग, ग्राहकांच्या प्रतिक्रिया आणि परतावा धोरण तपासावे. विशेषतः महागड्या वस्तू खरेदी करताना अधिकृत विक्रेत्याची निवड करावी. तसेच, अनोळखी लिंकवर क्लिक करणे, अधिकृत अॅप किंवा वेबसाइटच्या बाहेर पैसे भरणे आणि गोपनीय बँकिंग माहिती अनोळखी व्यक्तींना देणे टाळावे.
सणासुदीच्या काळात सवलतींचा लाभ घेणे चुकीचे नाही; मात्र आकर्षक जाहिरातींना भुलून घाईघाईने खरेदी करणे टाळणे आवश्यक आहे. उत्पादनाची गुणवत्ता, व्यवहाराची सुरक्षितता आणि ग्राहकांचे हक्क यांना प्राधान्य दिल्यास संभाव्य आर्थिक नुकसान टाळण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे ‘स्वस्त मिळतेय’ या मोहापेक्षा ‘योग्य आणि सुरक्षित खरेदी’ला प्राधान्य द्या, असे आवाहन ग्राहकांना करण्यात येत आहे.
